Bu yazı genel bilgilendirme içindir; kişisel muayene, tanı veya tedavi planının yerine geçmez.
Kısa yanıt: Diş teli kullanırken dişleri her yemekten sonra florürlü macunla fırçalamak ve tellerin altını her gün ara yüz fırçasıyla temizlemek gerekir. Sert, yapışkan ve çok şekerli yiyecekler braketlerin kopmasına ya da çürüğe yol açabilir. Tel takıldıktan ve ayarlardan sonra birkaç gün süren hassasiyet normaldir. Şeffaf plak kullananlar ise plağı yemekte çıkarmalı, dişlerini fırçalamadan plağı geri takmamalıdır.
Sabit tel ile dişler nasıl temizlenir?
- Her yemekten sonra fırçalayın. Sabah, akşam ve yemeklerden sonra florürlü diş macunuyla.
- Braketlerin üstünü ve altını ayrı ayrı fırçalayın. Fırçayı braketin üst kenarına aşağı doğru, alt kenarına yukarı doğru eğerek kullanın.
- Ara yüz fırçası kullanın. Tel ile dişin arasını ve diş aralarını her gün temizler.
- Diş ipi için ip geçirici kullanabilirsiniz.
- Düzenli kontrolleri aksatmayın. Tel tedavisi süresince diş taşı temizliği ve çürük kontrolü önemlidir.
Hangi yiyeceklerden kaçınmalıyım?
- Sert yiyecekler: Fındık, ceviz, leblebi, sert şekerleme, buz çiğnemek. Braket kopabilir.
- Yapışkan yiyecekler: Karamel, sakız, lokum. Tele yapışır ve temizlemesi zordur.
- Isırarak yenen sert gıdalar: Bütün elma, mısır koçanı, sert kabuklu ekmek. Küçük parçalara keserek yemek daha güvenlidir.
- Şekerli ve asitli içecekler: Gazlı içecekler ve meyve suları tel çevresinde çürük ve beyaz leke riskini artırır.
Tel takıldıktan sonra ağrı ne kadar sürer?
Tel takıldıktan ve her ayardan sonra dişlerde birkaç gün süren baskı ve hassasiyet olabilir. Bu dönemde yumuşak yiyecekler tercih etmek rahatlatır. Braketlerin yanağı tahriş ettiği yerlere ortodontik mum uygulanabilir. Hassasiyet birkaç günden uzun sürerse kliniği arayın.
Şeffaf plak kullanıyorsam nelere dikkat etmeliyim?
- Plağı önerilen süre boyunca takın; genellikle yalnızca yemek ve fırçalama sırasında çıkarılır.
- Su dışında bir şey yiyip içerken plağı çıkarın.
- Plağı takmadan önce dişlerinizi fırçalayın; aksi halde yiyecek artıkları plağın altında kalır.
- Plağı ılık (sıcak değil) su ve yumuşak fırçayla temizleyin. Sıcak su plağın şeklini bozabilir.
- Çıkardığınızda plağı peçeteye değil, kutusuna koyun.
- Plak değişimlerini hekiminizin verdiği takvime göre yapın.
Ne zaman kliniği aramalıyım?
- Braket koptuysa ya da tel yerinden çıkıp yanağı veya dili yaralıyorsa
- Plak kırıldıysa ya da artık dişlere oturmuyorsa
- Ağrı birkaç günden uzun sürüyorsa
- Diş etlerinde belirgin kızarıklık, şişlik ya da kanama varsa
Sıkça sorulan sorular
Diş teliyle sakız çiğnenir mi?
Önerilmez. Sakız braketlere ve tellere yapışır.
Tel tedavisi bitince ne olur?
Dişlerin eski konumlarına kaymasını önlemek için pekiştirme aparatı (retainer) kullanılır. Ne kadar süre takılacağını hekiminiz söyler.
Diş teliyle spor yapabilir miyim?
Evet. Temaslı sporlarda ağız koruyucu kullanmak dişleri ve braketleri korur.
Kaynaklar
[1] NHS — Braces and orthodontics
Kaynaklar 25 Ekim 2026 tarihinde incelendi.