Bu yazı genel bilgilendirme içindir; kişisel muayene, tanı veya tedavi planının yerine geçmez.
Kısa yanıt: Darbe sonucu tamamen çıkan kalıcı dişte zaman önemlidir: beklemeden diş hekimine ulaşın. Dişi kökünden tutmayın, kurutmayın. Süt dişini yerine takmayın. Ciddi yaralanma veya solunum sorunu varsa önce 112’den yardım isteyin. [1] [2] [3]
Kalıcı diş bütünüyle çıktıysa ne yapmalı?
- Dişi ağızda görünen beyaz kısmından, yani kuronundan tutun; köke dokunmayın ve kökü ovalamayın.
- Kirliyse süt veya serum fizyolojikle nazikçe durulayın; fırçalamayın.
- Kalıcı diş olduğundan eminseniz, kişi uyanık ve iş birliği yapabiliyorsa dişi doğru yönde yuvasına nazikçe yerleştirmeyi deneyebilirsiniz. Zorlamayın; kolayca yerleşirse temiz bir bezi hafifçe ısırarak tutun.
- Yerleştiremiyorsanız temiz bir kapta süt içinde taşıyın; süt yoksa serum fizyolojik kullanın. Kuru peçeteye sarmayın. Küçük çocuğun ağzında taşımayın.
- Dişi bulamasanız veya yerine yerleştirmiş olsanız bile hemen diş hekimine gidin; ertesi günü beklemeyin.
Süt dişinde aynı işlem yapılır mı?
Hayır. Süt dişi yeniden yerine takılmaz; alttaki gelişen kalıcı dişe zarar verebilir. Süt dişi mi kalıcı diş mi olduğundan emin değilseniz yerine takmaya çalışmadan, dişi nemli tutarak acilen diş hekimine ulaşın.
Kaynak: [1]
Diş kırıldı ama yerinden çıkmadıysa?
Varsa kırık parçayı bulun, süt içinde saklayın ve diş hekimine götürün. Parça bazı durumlarda yeniden kullanılabilir. Kırığın büyüklüğüne göre dolgu, kaplama veya kanal tedavisi gibi farklı yaklaşımlar gerekebilir; evde yapıştırıcı kullanmayın. Ağrının az olması hasarın önemsiz olduğunu göstermez.
Kaynak: [4]
Türkiye’de nereye başvurulur?
Diş hekimine hemen ulaşmaya çalışın. Ulaşamıyorsanız bulunduğunuz yerdeki Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi/Hastanesinin (ADSM/ADSH) acil veya nöbet polikliniğine başvurun; hizmet ve saatler kuruma göre değişebilir. Rutin randevu gününü beklemeyin. Bu bilgi kliniğimizin 24 saat acil hizmet verdiği anlamına gelmez.
Kaynak: [5]
Hangi durumda önce 112?
Bilinç kaybı, nefes alma güçlüğü, durdurulamayan ciddi kanama veya ağır yüz/baş yaralanmasında 112’yi arayın. Bilinci kapalı kişiye ağızdan bir şey vermeyin; çağrı görevlisinin yönlendirmesini izleyin.
Kaynak: [3]
Kaynaklar
[1] Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS) — Yerinden çıkan diş
[2] Sağlık Bakanlığı / Kaman Sağlıklı Hayat Merkezi — Diş travmaları
[3] Şanlıurfa İl Sağlık Müdürlüğü — 112 hangi durumlarda aranır?
[4] NHS — Kırılan veya çatlayan diş
[5] Sağlık Bakanlığı / Topçular Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi — Acil diş kliniği
Kaynaklar 4 Ekim 2026 tarihinde incelendi.